Onlangs werd een nieuwe ISO-norm aangenomen die moet zorgen voor uniformiteit in onderhoudsmanagement van medische apparatuur in zorginstellingen. Deskundige René Drost, die namens Nederland in de internationale projectgroep zat, is enthousiast. De norm zal volgens hem bijdragen aan kwaliteit en veiligheid. De norm sluit bovendien naadloos aan op het keurmerk GOZ.

Om welke norm gaat het?

De norm heet officieel de ‘ISO TS 5137 Medical device maintenance management program for healthcare delivery organizations’. Deze norm is vooralsnog een ‘Technical Specification’ (TS). In de toekomst wordt deze norm waarschijnlijk een officiële ISO-standaard.

Waarom is deze norm opgesteld?

Elk land gaat anders om met de geleverde medische apparatuur en binnen een land bestaan bovendien verschillende werkwijzen per zorginstelling. In Nederland laat de overheid aan zorginstellingen over hoe ze hun zorg inrichten, legt René Drost uit. “Dat is voor de industrie rampzalig, want ieder contract is anders. Met name vanuit de industrie was dus behoefte aan uniformiteit in het omgaan met onderhoudsmanagement.”

Wat gaat er nu wel eens mis?

Er komen momenteel regelmatig discussies en disputen voor tussen industrie en zorginstellingen over onderhoudsmanagement, zegt Drost. Dat komt vooral omdat elk ziekenhuis anders is georganiseerd. Een voorbeeld: hoe gaan zorginstellingen om met een recall? In sommige zorginstellingen handelt de afdeling inkoop dat af, bij andere een klinisch fysicus en vaak is in het weekend helemaal niet geregeld. Dat kan natuurlijk niet, zegt Drost. Hij verwijst naar de luchtvaart, waar voor dit soort zaken duidelijke protocollen zijn. Dat zou voor de zorg ook moeten gelden. Drost ontwikkelde daarom een portaal om recall-meldingen af te handelen. De industrie kan een recall-melding in het portaal uploaden, dat gaat direct naar de zorginstelling en die kan daar weer op reageren.

Zijn zorginstellingen verplicht om zich aan de norm te confirmeren?

Nee. Maar zorginstellingen kunnen de norm ook niet negeren, zegt Drost. De norm geeft immers weer hoe experts uit het internationale veld tegen dit onderwerp aankijken. “Als er een incident zou plaatsvinden, zal de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd de norm zeker gebruiken.”

Wat zijn de voordelen voor de industrie?

Duidelijkheid en uniformiteit, zegt Drost. De versnipperde manier van werken is verleden tijd; het onderhoudsmanagement van medische apparatuur wordt met deze nieuwe norm gestandaardiseerd. Dat voorkomt discussie en juridische disputen.

En wat zijn voordelen voor zorginstellingen en patiënten?

Uiteindelijk komt de norm ten goede aan de patiëntveiligheid, zegt Drost. Nog steeds komen er jaarlijks vermijdbare stervensgevallen voor die gerelateerd zijn aan medische technologie. De nieuwe ISO-norm moet bijdragen aan een betere veiligheid. De norm zal de positie van de afdeling medische technologie professioneler maken, waardoor het onderhoudsmanagement van medische apparatuur naar een hoger niveau wordt getild, denkt Drost. “Dat leidt tot betere inzet van medische apparatuur en betere zorgverlening.” Drost verwacht dat de nieuwe norm ook kosten zal besparen. “Versnippering leidt per definitie tot een duur systeem voor zorginstellingen.”

De norm beschermt daarnaast technici van een zorginstelling. Zij zijn momenteel kwetsbaar, omdat van hen verwacht wordt dat zij in het weekend alle storingen kunnen verhelpen. Dat is niet reëel, zegt Drost. In de norm is een methodeverklaring opgenomen die technici beschermt, bijvoorbeeld door betere afspraken met zorgafdelingen en leveranciers te maken in het weekend.

Hoe zit het met het keurmerk GOZ?

Het keurmerk Gecertificeerd Onderhoud Zorgsector (GOZ) en de nieuwe ISO-norm sluiten naadloos op elkaar aan, zegt Drost. GOZ werd een jaar of tien geleden in het leven geroepen om kwaliteit en veiligheid van onderhoud en service van medische apparatuur te borgen en aantoonbaar te maken. Veilige toepassing van medische technologie  vereist dat eigen en ook externe technici bevoegd en bekwaam zijn. Maar hoe toon je dat als extern bedrijf aan? Dat bleek in de praktijk vaak lastig. GOZ biedt de oplossing: het geeft technici van aangesloten bedrijven een pasje om hun bevoegdheid en bekwaamheid aan te tonen.

Welke stappen moeten de industrie en zorginstellingen nu zetten?

Zorginstellingen moeten de norm adopteren en in hun bedrijfsvoering opnemen. Drost verzorgt namens de NEN trainingen hierin. Leveranciers en fabrikanten raadt Drost aan om zich aan te sluiten bij het keurmerk GOZ.

De nieuwe ISO-norm is hier te vinden. Een link naar het keurmerk GOZ staat hier.