Op 21 januari organiseerden wij samen met Erasmus MC de derde bijeenkomst van Platform TOP (Toelevering, Ontwikkeling, Productie). Tijdens deze derde bijeenkomst kwamen 60 deelnemers uit zorg en medtech samen: fabrikanten, ontwikkelaars en toeleveranciers verkenden gezamenlijk met zorgprofessionals hoe technologie, data en samenwerking beter kunnen bijdragen aan toekomstbestendige zorg en verlichting van de druk op de werkvloer.
Urgentie en realiteit van innovatie in de zorg
De middag werd geopend door Diederik Gommers, die een indringend beeld schetste van de toenemende druk op de zorg en de gevolgen daarvan voor professionals en organisaties.
Michel van Genderen, internist-intensivist bij Erasmus MC, gaf aansluitend een inkijk in de complexiteit van technologische innovatie in de praktijk. Bij de ontwikkeling van AI-toepassingen in de zorg blijkt dat 98% van de initiatieven niet verder komt dan ontwikkelniveau 3 of 4. Slechts 2% bereikt daadwerkelijk succesvolle implementatie. Er is veel onderzoek, maar relatief weinig bewezen impact in de dagelijkse zorgpraktijk.
Een belangrijk knelpunt is het ontbreken van een duidelijk, breed gedragen ontwikkelproces: wanneer is een AI-model ‘goed genoeg’, aan welke criteria moet het voldoen en wanneer is het geschikt voor implementatie? Daarnaast speelt de herkomst en toepasbaarheid van data een grote rol. Veel modellen zijn getraind op data uit de Verenigde Staten of China, wat de toepasbaarheid binnen de Nederlandse zorg beperkt. Ook het ontbreken van een goed toegankelijk Europees dataplatform werd als structureel knelpunt benoemd.
Slimmer omgaan met data en alarmen
Tom Goos, adviseur Medische Technologie bij Erasmus MC, nam de deelnemers mee in het proces van dataontsluiting en -opslag binnen het Erasmus MC. Data uit medische apparatuur worden daar steeds beter beschikbaar gemaakt voor het elektronisch patiëntendossier, onderzoek, dashboards en AI-modellen.
Een concreet voorbeeld van impact op de werkdruk is het herontwerp van alarmfuncties van medische apparatuur. Hoe meer parameters worden gemeten, hoe meer alarmen afgaan, wat zorgt voor een aanzienlijke belasting van zorgprofessionals. Door per parameter kritisch te beoordelen of een alarm daadwerkelijk bijdraagt aan patiëntveiligheid en zo nodig het moment van alarmeren aan te passen, kan de werkdruk merkbaar worden verlicht zonder concessies te doen aan veiligheid.
Zes lessen uit de praktijk van innovatie
Edwin Beckers (Demcon) deelde zes klantcasussen uit de praktijk van medtech-ontwikkeling, elk met een duidelijke les voor samenwerking en innovatie:
- Verwijs een klant door naar een collega-ontwikkelaar als dat beter past.
- Zoek actief samenwerking op competenties waar anderen sterker in zijn.
- Werk vanuit vertrouwen in plaats van primair vanuit juridische indekking en risicomijding.
- Bouw aan een lokaal ecosysteem en wees minder afhankelijk van één mondiale toeleverancier.
- Dien altijd het belang van de klant: begin niet aan het dak als het fundament nog niet goed staat.
- Zorg voor direct contact met de probleemeigenaar en voorkom vervorming via tussenlagen.
Verbinding met Platform TOP competentiematrix
Deze inzichten sloten direct aan bij het doel van Platform TOP en onze competentiematrix: bedrijven sneller en gerichter met elkaar verbinden binnen ontwikkeltrajecten en de vraag vanuit de zorg beter laten aansluiten op het aanbod vanuit het bedrijfsleven.
In de discussie ontstond brede consensus dat de zorgsector kan leren van de manier waarop andere sectoren technologie en procesoptimalisatie inzetten om werkprocessen efficiënter en effectiever in te richten. Een concreet idee dat hieruit voortkwam was het inzetten van een onafhankelijk team van bijvoorbeeld ingenieurs en procesanalisten, zonder commercieel belang, dat tijdelijk meeloopt in zorgorganisaties. Met een frisse blik van buitenaf kunnen zij met technologische en procesmatige ideeën komen die bijdragen aan arbeidsbesparing. Erasmus MC beschikt al over een lijst met mogelijke vertrekpunten voor dergelijke trajecten.
Ook de vraag hoe succesvolle innovaties breder kunnen worden opgeschaald kwam aan bod. Daarbij werd het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) genoemd als mogelijk instrument om landelijke implementatie te ondersteunen.
Vierde bijeenkomst Platform TOP op 2 april in UMC Utrecht
De volgende TOP-bijeenkomst vindt plaats op donderdag 2 april in het UMC Utrecht. Tijdens deze bijeenkomst worden ook startups nadrukkelijk betrokken, om de kruisbestuiving tussen zorg, industrie en jonge innovators verder te versterken.